Marilyn Haddrill; ผลงานและบทวิจารณ์โดย Charles Slonim, MD

ตาบวมและรอยคล้ำใต้ดวงตาเกิดจากหลายสาเหตุรวมทั้งลักษณะใบหน้าจากพันธุกรรม ภูมิแพ้ ความเครียด ความเหนื่อยล้าของดวงตาและลักษณะผิวของแต่ละบุคคลเช่นพื้นผิว

ในขณะที่การดูแลตัวเองที่บ้านบางวิธีเช่นการใช้แตงกวาฝานอาจช่วยบรรเทาตาบวมได้ชั่วคราว ยังมีทางออกที่ยั่งยืนกว่านั้นซึ่งขึ้นกับสิ่งที่เป็นสาเหตุที่แท้จริง

ตาบวมเกิดจากอะไร

การบวมรอบดวงตาตามปกติหมายความว่าท่านมีการสะสมของของเหลวมากเกินไป ซึ่งเรียกว่าการบวมน้ำ ที่เนื้อเยื่อผิวหนังรอบ ๆ เนื่องจากผิวหนังรอบ ๆ ดวงตาเป็นผิวหนังที่บางที่สุดในร่างกาย การบวมและการเปลี่ยนสีจึงเห็นได้ค่อนข้างชัด

แต่ทำไมของเหลวจึงไปสะสมและเกิดตาบวมได้ตั้งแต่แรก

โดยทั่วไปตาบวมเกิดจากปัจจัยหลากหลาย รวมทั้ง:

1. การรับประทานเกลือมากเกินไป ซึ่งทำให้เกิดการคั่งของของเหลว

2. ภูมิแพ้ซึ่งสามารถก่อให้เกิดการอักเสบและการบวม

3. ปัญหาไซนัส

4. การขาดน้ำ

5. การเหนื่อยล้าและนอนไม่พอ

6. ความเครียด

7. การร้องไห้

8. อายุที่มากขึ้น

9. ลักษณะใบหน้าจากพันธุกรรม

แม้ว่าคำตอบสุดท้ายจะไม่เป็นที่น่าพอใจมากนัก แต่ก็เป็นความจริงที่ว่าผู้คนมากมายมีตาบวมเนื่องจากมีพันธุกรรมในครอบครัวเท่านั้นเอง

เมื่ออายุมากขึ้น สาเหตุบางส่วนของตาบวมคือเนื้อเยื่อไขมันที่โดยปกติจะปกป้องดวงตาอยู่ในเบ้ากระดูกตาจะเริ่มหย่อนลงมาในช่องว่างใต้ตา

ซึ่งเกิดเนื่องจากกระบวนการของการมีอายุมากขึ้นทำให้เยื่อหรือ"ผนังกั้น"ที่ปกติจะดึงรั้งไขมันในเปลือกตาทั้งบนและล่างนั้นบางลง เมื่อเยี่อบางลง ไขมันจะปลิ้นออกมา และเมื่อนั้นเองที่ถุงหรือส่วนที่นูนเริ่มก่อตัวใต้ตา

ตาบวมในตอนเช้าเกิดจากอะไร

ตอนหลับ เราไม่กระพริบตา ซึ่งเป็นเหตุผลส่วนหนึ่งที่ทำให้ตาบวม

สำหรับเปลือกตาแล้ว การกระพริบก็คล้ายการเดินสำหรับขา เมื่อไม่เคลื่อนไหว บางคนจะเกิดการบวมที่ขาซึ่งจะหายไปเมื่อเขาเริ่มเดินและกล้ามเนื้อที่ขาเริ่ม"รีด"ของเหลวที่คั่งอยู่ (บวมน้ำ) ให้กลับเข้าสู่ระบบไหลเวียนเลือดต่อไป

กลไกคล้ายกันนี้ก็เกิดที่เปลือกตาเช่นเดียวกัน เปลือกตาที่ปิดและไม่กระพริบในระหว่างหลับสามารถเกิดการบวมได้ในบางคนที่มีแนวโน้มเกิดปัญหานี้ ดังนั้นในตอนเช้า ท่านอาจตื่นขึ้นมาพร้อมกับเปลือกตาที่บวมตุ่ยผิดปกติ หลังจากลืมตาและเริ่มกระพริบตา ความบวมบางส่วนอาจลดลงในประมาณหนึ่งชั่วโมง

ตาบวมเป็นสัญญานของภาวะโรคหรือไม่

เมื่อมีตาบวมขึ้นอย่างไม่คาดคิด บางครั้ง อาการตาบวม ก็อาจเป็นสัญญานของปัญหาทางการแพทย์บางอย่างได้

เช่น คนที่มีโรคตาจากไทรอยด์สามารถมีการบวมของเนื้อเยื่อและกล้ามเนื้อรอบดวงตาได้ นอกจากนี้ตาที่ตุ่ยก็อาจเป็นสัญญานของความผิดปกติของไทรอยด์ที่เรียกว่า โรคเกรฟส์ ได้

ภูมิแพ้ที่ตา ที่เกี่ยวข้องกับภาวะบางอย่าง เช่น ไข้ละอองฟางก็สามารถทำให้เกิดตาบวมได้ ภูมิแพ้ชนิดอื่นเช่นปฏิกิริยาต่ออาหารหรือสารเคมีบางชนิดสามารถทำให้เกิดเปลือกตาบวมได้

ขณะที่เกิดปฏิกิริยาภูมิแพ้ เซลล์บางอย่างในร่างกายจะปล่อยสารเคมีชื่อฮิสตามีนซึ่งส่งผลข้างเคียงมากมายต่อเนื้อเยื่อร่างกายรวมทั้งการรั่วของของเหลวออกจากหลอดเลือด ของเหลวเหล่านี้จะไปอยู่ในเนื้อเยื่อรอบ ๆ ทำให้เกิดการบวมน้ำ

เปลือกตาบวมและรอยคล้ำใต้ดวงตาอาจเกิดขึ้นได้เมื่อท่านมี การติดเชื้อที่ตา เช่น เยื่อตาอักเสบตาที่บวมนี้เกิดจากการอักเสบที่มาจากการติดเชื้อที่ตาซึ่งส่งผลโดยตรงต่อเปลือกตาที่อยู่ใกล้ และตาแห้งก็สามารถทำให้เกิดการบวมไปทั่วได้ด้วย

โรคที่เกิดในระบบร่างกาย รวมทั้งไตวายสามารถทำให้เกิดการบวมทั่วร่างกายรวมทั้งรอบดวงตาด้วย

การรักษาบางประการของตาบวมมีอะไรบ้าง

ในการหาทางออกที่ดีที่สุดสำหรับตาบวมและรอยคล้ำรอบดวงตานั้น จำเป็นที่จะต้องหาสาเหตุที่แท้จริงก่อน

หากแม่หรือพ่อของท่านก็มีตาบวม ท่านอาจได้รับสืบทอดทางพันธุกรรมจากท่าน ในกรณีนี้ ท่านอาจพิจารณาการศัลยกรรมเพื่อความงามเพื่อลดการบวม

ตาบวมที่เกิดจากอายุที่มากขึ้นก็อาจต้องใช้ทางออกเพื่อความงามเช่นกัน

ท่านอาจต้องการพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลดวงตาหรือศัลยแพทย์ด้านความงามถึงทางเลือกที่มีอยู่เพื่อดูแลความกังวลเกี่ยวกับเปลือกตาของท่าน ทางเลือกเหล่านี้รวมถึงการลอกหน้าผลัดเซลล์ผิว การทำเลเซอร์เพื่อผลัดเซลล์ผิว ผลิตภัณฑ์ดูแลผิวบางชนิดที่สั่งจ่ายโดยแพทย์ และการศัลยกรรมเปลือกตาที่เรียกว่า การผ่าตัดตกแต่งเปลือกตา (blepharoplasty)

การผ่าตัดตกแต่งเปลือกตา จะมีการนำเนื้อเยื่อไขมันและผิวหนังส่วนเกินออกไปจากเปลือกตาบนและล่าง และกระชับผิวหนังและกล้ามเนื้อเพื่อลดความบวมและริ้วรอย

การรักษาชั่วคราวหลายอย่างสามารถช่วยลดลักษณะบวมรอบดวงตาได้ เช่น:

• การใช้ยาหยอดตาสำหรับการระคายเคืองที่เกิดจากภูมิแพ้ หากเหมาะสม

• การดื่มน้ำให้เพียงพอเพื่อป้องกันการขาดน้ำ

• การประคบเย็นเมื่อเปลือกตาบวม

• การใช้แตงกวาฝานหรือถุงชาแช่แข็งวางทับเปลือกตา

• การใช้ครีมหรือผลิตภัณฑ์ผิวหนังอื่น ๆ ที่ผลิตมาเพื่อใช้รอบดวงตาโดยเฉพาะ

• การลดเกลือในอาหาร

• การรับประทานอาหารที่มีโปตัสเซียมมากเช่นกล้วย เพื่อกำจัดของเหลวส่วนเกินในร่างกาย

• พรมน้ำเย็นบนใบหน้าและตา

• พักผ่อนนอนหลับให้เพียงพอ

ครีมและขี้ผึ้งที่ใช้ลดความบวมของเปลือกตามักประกอบด้วย phenylephrine – ยาที่หดหลอดเลือด ช่วยลดขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางของหลอดเลือด ซึ่งสามารถส่งผลได้ถึงสองอย่างต่อเปลือกตาที่บวม

อย่างแรก ถ้ารอยคล้ำรอบดวงตาเกิดจากโครงข่ายที่มองเห็นได้ของหลอดเลือดใต้ผิวหนังเปลือกตาซึ่งบาง การทำให้หลอดเลือดเล็กลงอาจช่วยลดความหมองคล้ำได้

อย่างที่สอง การทำให้หลอดเลือดหดตัวอาจช่วยลดโอกาสที่ของเหลวจะรั่วออกจากหลอดเลือด และอาจลดความบวมได้

อย่างไรก็ตาม ต้องระวังการทาผลิตภัณฑ์เหล่านี้รอบดวงตาของท่าน หากท่านบังเอิญทำยาเข้าตาโดยไม่ได้ตั้งใจ ท่านอาจมีปฏิกิริยาอักเสบรุนแรงที่เรียกกันว่าเยื่อตาอักเสบจากสารเคมี หากเป็นเช่นนั้น โปรดไปพบ ผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลดวงตาหรือแพทย์ทันที

หน้าที่ตีพิมพ์ใน วันอังคารที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2564